Ben jij een creatieveling in hart en nieren en probeer je geld in de creatieve
sector te verdienen? Werk je als fotograaf, journalist, grafisch ontwerper,
illustrator, gamedesigner, scenarioschrijver, copywriter, visagist, stylist of
… (zelf invullen)? Ja/Nee
Werk je als freelancer of ben je van plan dat te gaan doen? Ja/Nee
Droom je van een agenda vol goedbetaalde opdrachten waarbij je al je
talenten maximaal kunt ontplooien? Opdrachten waarmee je een verpletterende
indruk op de wereld kunt maken vanwege je briljante invallen en
originele oplossingen? Ja/Nee
Als je drie keer ‘ja’ hebt geantwoord, voldoe je aan alle voorwaarden om
heel succesvol te worden: je bent creatief, je bent ongebonden en je durft te
dromen. De reden dat de overgrote meerderheid van de dromende, creatieve
zzp’ers toch moeite heeft om de eindjes aan elkaar te knopen is zo voor de hand
liggend, dat vrijwel iedereen hem over het hoofd ziet. De meeste zelfstandige
creatievelingen beseffen niet wat zij zijn: een bedrijf.
Stel je een bedrijf voor zonder verkoopafdeling, zonder klantenservice,
zonder financiële planners, zonder managers, zonder langetermijnvisie, zonder
gezicht en zonder merkidentiteit. Relax, ik snap dat je er niet aan moet denken
een multinational op te bouwen met vertegenwoordigers, boekhouders
en een ondernemersraad. Ik snap ook dat je gewoon met je vak bezig wil zijn,
wil genieten van je spontane, geniale invallen van creativiteit, mooie dingen
wil maken en daar waardering voor wil krijgen. Maar om als freelancer in de
creatieve sector succesvol te zijn, kom je er niet alleen met je creativiteit en
vakmanschap.
Ik werk al 22  jaar met veel plezier en succes als freelance fotograaf. Ik heb een
brede kring van opdrachtgevers opgebouwd, heb mijn eigen studio en kan er
goed van leven. Wat weinig van mijn huidige opdrachtgevers kunnen geloven,
is dat ik zonder enige opleiding gestart ben. Sterker nog, ik had zelfs geen eigen

fototoestel toen ik begon. Van de een op de andere dag besloot ik fotograaf te
worden en ging ik aan de slag met een geleende camera.
In de hoop het vak al doende onder de knie te krijgen, bood ik mij aan als
onbetaalde stagiair bij een professionele fotograaf. Ik werd de assistent van de
assistent en mijn eerste taken bestonden uit koffiezetten, de studiovloer vegen
en de afwas doen. Helaas kwamen er nauwelijks opdrachten binnen en viel er
voor mij weinig praktijkervaring op te doen. In die dagen heb ik een belangrijke
les geleerd: vakmanschap garandeert geen succes. Hoewel mijn leermeester
op-en-top een ambachtsman was die prachtige foto’s kon maken, was hij praktisch
werkloos.
Ik vertrok en begon, ongehinderd door enige vakkennis, mogelijke
opdrachtgevers te benaderen. Binnen vijf maanden verdiende ikmeermetfotografie
dan mijn ex-leermeester. Zo bood ik Radio Noordzee aan om de nieuwe
studio van de zender te komen fotograferen. Het commerciële radiostation
hapte toe. Ik voelde mij als een jongetje dat een speelgoedhengel uitwerpt en
een snoek aan de haak slaat; de paniek sloeg toe. Diafragma, sluitersnelheid,
scherpte-diepte, het was voor mij allemaal nog hogere wiskunde. Ik had werkelijk
geen idee hoe ik de studio mooi op de foto kon krijgen. Omdat de opdracht
goed betaalde, besloot ik een ervaren fotograaf als ‘assistent’ in te huren. Op
zijn aanwijzingen klaarde ik de klus en Radio Noordzee was zo tevreden dat
mij direct een tweede opdracht werd gegund: portretten van de presentatoren
schieten. De ene opdracht leidde tot de andere en gaandeweg werd ik beter in
het vak. Mijn carrière als fotograaf was van start gegaan.
Mijn leermeester en veel van zijn collega’s hadden op de fotoacademie
gezeten en konden bogen op jarenlange werkervaring. Hoe is het mogelijk dat
ik als absolute beginner vrijwel direct meer verdiende dan zij?
Dat kwam door mijn achtergrond en instelling. Terwijl de meeste creatievelingen als kind tekenden, verhaaltjes schreven, knutselden en tussen de
schuifdeuren toneelvoorstellingen gaven, handelde ik op mijn elfde in konijntjes
op de veemarkt. Het was mij opgevallen dat konijntjes tijdens schoolvakanties
opeens duurder werden, omdat veel kinderen er dan eentje wilde
hebben. Dus kocht ik de konijnen in de weken daarvoor voor een lagere prijs.
Op de markt sprak ik niet de voorbijlopende kinderen aan, maar hun ouders. De
smeekbedes van de kinderen deden de rest.
Op mijn dertiende ontdekte ik dat de boeren in de bollenstreek hun geraniums
veel goedkoper verkochten dan de bloemenstal bij ons in Leiden. Ik zag
onmiddellijk een mogelijkheid om meer te verdienen dan mijn vrienden deden
met hun krantenwijk. Ik ging de deuren langs en vroeg mensen of ze geraniums
bij mij wilden bestellen. Instinctief had ik door hoe ik dat moest aanpakken.
Om te beginnen vroeg ik beleefd of ik iets mocht vragen. Waarop iedereen
natuurlijk ‘ja’ antwoordde. Vervolgens vroeg ik of ze wel eens plantjes kochten,
waarop ik weer een ‘ja’ kreeg te horen, al was het iets aarzelend. Daarna
informeerde ik of het mevrouw niet heel handig leek als de geraniums zouden
worden thuisbezorgd – met als bijkomend voordeel dat haar auto schoon bleef.
Dat kon namelijk, zelfs voor dezelfde prijs als bij de bloemenkraam in de stad.
En als ze tien planten bestelde, kreeg ze er twee gratis. Vervolgens vroeg ik of
mevrouw paarse, rode of witte geraniums wilde. En of ze alleen gewone, of
misschien ook hanggeraniums wilde bestellen.
Het was een klassiek verkoopgesprek in een notendop: eerst peilde ik
de behoefte, daarna bracht ik mijn aanbod met argumenten en tot slot liet ik de
klant kiezen tussen twee mogelijkheden. Opties die neerkwamen op de keuze
tussen ja of ja. Later leerde ik dat dit laatste een veelgebruikte afsluittechniek
van verkopers is.
Ik nam de bestellingen op, fietste naar een tuinder in de bollenstreek,
kwam met kratten vol geraniums terug en verdiende inderdaad meer dan mijn
vrienden met hun krantenwijk.
Zo kreeg ik steeds meer plezier in verkopen. Als tiener had ik jarenlang
een bijbaantje als marktkoopman achter een kraam op de Amsterdamse Albert
Cuypmarkt. Ik heb ook als colporteur voor een boekenclub langs de deuren
gelopen. Daar leerde ik wat hard selling (zie bladzijde 25 van het boek) is, en waarom dat nou
net níet bij mij paste.
Op mijn 21ste maakte ik een bliksemcarrière als vertegenwoordiger bij
een producent van medische materialen. In een leaseauto reed ik langs zorginstellingen
door het hele land met als opdracht zo veel mogelijk orders binnen
te halen. Behalve de flinke dosis praktijkervaring die ik in die periode opdeed,
mocht ik van het bedrijf mijn verkoopvaardigheden aanscherpen met allerlei
cursussen, onder meer aan Nyenrode Business Universiteit. Hoewel mijn salaris
met sprongen omhoog ging en mij een gouden toekomst als topverkoper werd
beloofd, nam ik al na anderhalf jaar ontslag. Het ging mij té snel met de carrière.
Ik had voldoende geld gespaard om een klein zeiljacht te kopen en een kinderdroom
te verwezenlijken: een wereldreis maken.
Op mijn dertigste kwam ik platzak terug in Nederland. Opnieuw de commerciële
wereld in, zag ik niet zitten. Tijdens mijn reizen had ik een freelance
journalist leren kennen die mij enthousiast had gemaakt voor zíjn wereld. Hij
schreef reportages voor tijdschriften en werkte af en toe als bladenmaker voor
uitgeverijen. De combinatie van vrijheid, avontuur en creativiteit sprak mij aan.
Daarom besloot ik het als fotograaf te gaan proberen.
Van meet af aan zag ik mijzelf niet als een artistieke freelancer die opdrachtgevers
zocht om mooie dingen te kunnen maken, maar als een ondernemer
die een dienst leverde en een klantenkring moest opbouwen. Ik was er veel
meer dan andere fotografen van doordrongen dat als ik geld wilde verdienen
met het maken van mooie foto’s, ik het bedrijfsmatig moest aanpakken.
Dat is eenvoudiger, leuker en minder ingrijpend dan je denkt. Jij kunt
dat ook. Ik ga je leren op een andere manier naar jezelf, je werk en je opdrachtgevers
te kijken. En ik ga je uitleggen hoe je alle essentiële facetten van een
compleet bedrijf in jezelf kunt verenigen. Zonder jezelf en je werk te verloochenen – en zonder door te draaien en overspannen te worden.

 

Verder lezen? Bestel het boek HIER

 

Share